Słońce towarzyszy nam od zawsze. Zanim powstały suplementy, aplikacje do liczenia kroków i kremy z filtrem SPF 50, ludzie wstawali razem ze słońcem, pracowali w jego rytmie i leczyli się jego obecnością.
Dla dawnych kultur było bogiem, symbolem życia, zdrowia i odrodzenia.
Dla ciała – naturalnym regulatorem biologii, metabolizmu i odporności.
Dla psychiki – światłem, które dosłownie „ustawia” nas na życie.
Dziś częściej się przed nim chowamy, niż z nim współpracujemy.
A może warto na chwilę się zatrzymać i zapytać:
czy naprawdę wiemy, co tracimy, odcinając się od słońca pod płaszczem filtrów, zasłon i okularów przeciwsłonecznych?
Promieniowanie słoneczne jest głównym źródłem witaminy D. Regularna ekspozycja na słońce wiąże się ze znaczącym spadkiem śmiertelności z powodu raka piersi i raka jelita grubego, umiarkowane narażenie na słońce może chronić przed nowotworami o wysokiej śmiertelności. W wielu przeglądach badań epidemiologicznych dotyczących ekspozycji na światło i ryzyka zachorowania na różne nowotwory (np. rak jelita grubego, prostaty, piersi), autorzy wykazali, że:
- większość analiz wskazuje na odwrotną zależność pomiędzy słońcem a występowaniem tych nowotworów,
- wyższe stężenia 25-hydroksywitaminy D we krwi wiążą się z niższym ryzykiem raka jelita grubego,
- dowody sugerują pojawienie się ochronnego efektu ekspozycji słonecznej w kontekście tych nowotworów (choć konieczne są dalsze badania).
„Vitamin D, Sunlight and Cancer Connection” autorstwa Michaela F. Holicka i innych, wskazują, że:
- wiele typów komórek ma receptory dla witaminy D,
- aktywna forma witaminy D może hamować proliferację komórek nowotworowych, promować ich różnicowanie, hamować angiogenezę oraz indukować apoptozę,
- obserwowano u osób z wyższymi poziomami witaminy D niższe ryzyko niektórych nowotworów (np. jelita grubego czy piersi).
Chociaż kontekst raka nie jest tu główny, badania nad wpływem UV na układ odpornościowy oraz modulację zapalną sugerują, że:
promieniowanie UV może wpływać na układ immunologiczny nie tylko poprzez witaminę D, ale także poprzez zmiany w komórkach odpornościowych i szlaki przeciwzapalne, co może być ważne w chorobach metabolicznych i immunologicznych, w tym w kontekście raka.
Chociaż filtry UV nie eliminują wszystkich biologicznych efektów ekspozycji na słońce, udowodniono, że filtry SPF 30-50 blokują 95-98% promieniowania UVB, które jest potrzebne do syntezy witaminy D. W warunkach laboratoryjnych udowodniono, że SPF może silnie ograniczyć produkcję witaminy D.
Największe przeglądy naukowe wskazują:
Osoby z wyższym poziomem witaminy D i/lub z większą ekspozycją na światło słoneczne mają niższe ryzyko niektórych nowotworów wewnętrznych takich jak:
- rak jelita grubego
- rak piersi
- rak prostaty
- rak jajnika
- niektóre chłoniaki
Związek ten jest obserwowany zarówno w badaniach epidemiologicznych, jak i ekologicznych (różne szerokości geograficzne).
Podsumowując: najważniejszy mechanizm biologiczny polega na tym, że witamina D (produkowana w skórze pod wpływem promieni UV) może modulować wzrost komórek i funkcje immunologiczne w sposób sprzyjający obniżeniu ryzyka rozwoju niektórych guzów.
Korzystajcie ze słońca. Całym rokiem. Bez filtrów. Słońce jest źródłem życia.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8475009
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19730382
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34329737
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29159099
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17540555
Autor: Olga Sobocińska